|
 Πηγή: http://www.eptanews.gr
Ένα πολυσέλιδο υπόμνημα, 12 σελίδων, έστειλαν οι «Φίλοι του
Περιβάλλοντος-Πιερία 2008» στο νεοσύστατο Υπουργείο Περιβάλλοντος,
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, όπου εκθέτουν τα προβλήματα τους
κινδύνους από το ανεπαρκές καθεστώς προστασίας του Εθνικού Δρυμού
Ολύμπου, ζητούν τη θέσπιση ενός αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου για
την προστασία του.
«Η άποψή μας είναι ότι η θεσμική και νομική προστασία του Ολύμπου είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη», αναφέρουν οι Φίλοι του Περιβάλλοντος, «παρά τα αρκετά νομοθετήματα που έχουν τεθεί σε ισχύ από το 1938 μέχρι σήμερα και τη λειτουργία αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, καθώς και του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου που έχει ήδη
συμπληρώσει έξι έτη λειτουργίας».
Υπογραμμίζουν ότι η εντύπωση που έχει δημιουργηθεί, ειδικά σε κάποια τμήματα των τοπικών κοινωνιών στις παρολύμπιες περιοχές, ότι ο Όλυμπος υπερ-προστατεύεται (και αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη του τόπου τους), έχει οδηγήσει σε αυθαίρετες ενέργειες ή σε «αναπτυξιακές προσπάθειες» με παράκαμψη ή αυθαίρετη ερμηνεία ή ακόμη και κατάφωρη παραβίαση των νόμων και διατάξεων που ισχύουν, συχνά από τις ίδιες τις τοπικές αρχές ή με την ανοχή τους.
Στοιχειοθετώντας δε την άποψή τους παραθέτουν μια σειρά από «βιαιοπραγίες» εναντίον του βουνού, όπως εκχερσώσεις, αποψιλώσεις, ορυχεία, λατομεία, λειτουργία πεδίου βολής, διανοίξεις νέων δρόμων, νέα κτίσματα, θησαυροθηρίες, κεραίες τηλεφωνικής επικοινωνίας, υπερβόσκηση, λαθρο-ή υπερβάλλουσα υλοτόμηση και παράνομο κυνήγι και στην ευρύτερη ορεινή και την κοντινή πεδινή περιοχή, ορυχεία αδρανών, αμμορυχεία, χωματερές, βιομηχανικές ζώνες και εργολαβικά συμφέροντα, που «χωρίς κανένα σεβασμό πολιορκούν το όρος των θεών».
Δρόμοι-«μαχαιριές» στο σώμα του Δία
Από τις επεμβάσεις που υποβαθμίζουν την περιοχή, χαρακτηρίζουν ως την πλέον επικίνδυνη την επιθετική πολιτική της διάνοιξης νέων δρόμων, ακόμη και σε μεγάλο υψόμετρο, και με υπερβολικές διαστάσεις στα γεωμετρικά τους στοιχεία, πράγμα που διευκολύνει τη «νομότυπη» ή αμφισβητούμενης νομιμότητας οικοδομική δραστηριότητα, τις παράνομες ανεγέρσεις οικοδομών μέσα στα δάση και σε περιοχές αρχαιολογικών χώρων.
Ως χαρακτηριστικές δε περιπτώσεις αναφέρουν:
-το δρόμο Δίον-Κορομηλιές, που κατασκευάστηκε στη δεκαετία του '90 από τη Διεύθυνση Δασών Πιερίας, προκαλώντας ανεπανόρθωτη καταστροφή στα κατάντι οικοσυστήματα, ορατή από την Εθνική οδό στην ανατολική πλευρά του Ολύμπου («μια μαχαιριά στο σώμα του Δία», κατά την έκφραση του καθηγητή αρχαιολογίας Δημήτρη Παντερμαλή),
-το δρόμο Καρυά-Λεπτοκαρυά, που κατασκευάστηκε από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πιερίας γύρω στο 2000 με βελτίωση και διαπλάτυνση προϋπάρχοντος σκυρόστρωτου δρόμου, χωρίς να ζητηθεί η γνώμη της αρμόδιας αρχαιολογικής υπηρεσίας, με αποτέλεσμα να καταστραφούν αρχαιολογικά ευρήματα,
- το δρόμο Σπαρμός-Βρυσοπούλες, που βρίσκεται εκτός της περιοχής του Εθνικού Δρυμού αλλά καταλήγει στο όριό της (σύμφωνα με τις προτάσεις επέκτασης) και σε μεγάλο υψόμετρο (1800 μ.), όπου πέρυσι ολοκληρώθηκε από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λάρισας η διαπλάτυνση και η ασφαλτόστρωσή του παρά τις έντονες ελληνικές και διεθνείς αντιδράσεις που προκάλεσε η εξαγγελία του παραπάνω έργου και η σχετική άδεια που έδωσε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο,
-το δρόμο Καλύβια-Μεγάλη Γούρνα (τοποθεσία «Χριστάκη, όπου κτίστηκε πρόσφατα το παράνομο καταφύγιο), που έγινε σταδιακά στη δεκαετία του 1990 με μάλλον μη νομότυπες διαδικασίες (τουλάχιστον στο τμήμα πάνω από το υψόμετρο των 2000 μ.) και φτάνει σε υψόμετρο 2500 μ. χωρίς να εξυπηρετεί καμιά εμφανή και ρητά ομολογούμενη σκοπιμότητα.
-την ασφαλτόστρωση του δρόμου Λιτόχωρο-Πριόνια και του δρόμου πρόσβασης στην παλαιά Ιερά Μονή Αγ. Διονυσίου, η οποία είναι η πλέον πολυσύχναστη διαδρομή στον Εθνικό Δρυμό, συνολικού μήκους 18 km, με κατάληξη την τοποθεσία Πριόνια που είναι η αφετηρία του κύριου μονοπατιού για τις κορυφές.
Η εξαφάνιση του γυπαετού
Αναφερόμενοι στη φύλαξη του δρυμού, οι Φίλοι του Περιβάλλοντος σημειώνουν ότι είναι ανεπαρκής, αφού το παράνομο κυνήγι όπως και οι παράνομες υλοτομίες είναι συχνό φαινόμενο.
Επικαλούμενοι πρόσφατη επιστημονική έκθεση παρακολούθησης της πανίδας του Εθνικού Δρυμού (Μπούσμπουρας 2008), αναφέρουν ότι επιβεβαιώνεται η εξαφάνιση τουλάχιστον 4 ειδών ορνιθοπανίδας (γυπαετός, μαυρόγυπας, ασπροπάρης, κοκκινοκαλιακούδα) και η δραματική ή σημαντική μείωση του πληθυσμού άλλων, όπως ο χρυσαετός, το αγριοπερίστερο και η πέρδικα.
«Γενικότερα», σημειώνουν «ο επισκέπτης και ο προσεκτικός παρατηρητής του Εθνικού Δρυμού και της ευρύτερης περιοχής, δε μπορεί να διακρίνει ενδείξεις μιας μεταχείρισης του περιβάλλοντος που να αντιστοιχεί σε προστατευόμενη περιοχή, καθώς τα νέα ‘αναπτυξιακά έργα’, με την τρέχουσα έννοια, δε σταμάτησαν ποτέ, ενώ τα έργα προς την κατεύθυνση της προστασίας είτε καθυστερούν είτε ματαιώνονται».
Η προστασία-προϋπόθεση για κάθε είδους ανάπτυξη
Βασικός λόγος, εκτιμούν οι Φίλοι του Περιβάλλοντος είναι «η ανεπάρκεια και η μη ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου προστασίας».
«Θεωρούμε σημαντικό να επισημάνουμε», τονίζουν, «ότι η όποια νομική προστασία παρέχεται σήμερα στον Όλυμπο, βασίζεται κύρια στα γενικά νομοθετήματα και διατάξεις και σε πολύ μικρό ποσοστό σε ειδικές διατάξεις που αφορούν την περιοχή του Ολύμπου» και κάνουν ειδική αναφορά στην έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου, που προβλέπεται για κάθε προστατευόμενη περιοχή από το ν. 1650/86, αλλά εκκρεμεί εδώ και αρκετά χρόνια, με συνέπεια ο Φορέας Διαχείρισης να μη μπορεί να ασκήσει ουσιαστικά τις αρμοδιότητές του.
Τέλος διατυπώνουν ορισμένες σκέψεις και προτάσεις για ένα λειτουργικό και αποτελεσματικό πλαίσιο προστασίας και διαχείρισης, όπως:
-να θεσμοθετηθούν άμεσα με Προεδρικό Διάταγμα τα νέα όρια του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου με την ολοκλήρωση των διαδικασιών που έχουν αδρανοποιηθεί,
-να αναβαθμιστεί ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου σε πραγματικό όργανο προστασίας με την ενδεχόμενη μετατροπή του σε νομικό πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου,
-να ξεκινήσει η διαδικασία σύνταξης φακέλου για την ένταξη του Ολύμπου στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
«Δίνουμε σήμερα στη δημοσιότητα το Υπόμνημα που στείλαμε στην Υπουργό Περιβάλλοντος», λένε οι Φίλοι του Περιβάλλοντος, «ελπίζοντας ότι θα προκαλέσει, στην τοπική κοινωνία και ευρύτερα, μια ουσιαστική και νηφάλια συζήτηση πάνω στα πραγματικά δεδομένα και ζητούμενα της προστασίας και σωστής διαχείρισης της προστατευόμενης και ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου».
Γιατί, όπως επισημαίνουν και στο υπόμνημά τους προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος, «έχει μεγάλη σημασία η αποδοχή από τις τοπικές κοινωνίες της ιδέας της προστασίας και η υιοθέτηση της άποψης ότι η προστασία είναι προϋπόθεση για κάθε είδους ανάπτυξη».
 (0) |
